Wie heeft de eerste energiedrank uitgevonden? ⚡🥤

Denk je aan energiedrank, dan verschijnt er waarschijnlijk meteen een bekend blikje in je hoofd. Misschien het zilverblauw van Red Bull, misschien een opvallende kleur uit je favoriete assortiment. Maar waar begon het eigenlijk?

Bij een Oostenrijkse ondernemer? In een Thaise fabriek? Of moeten we nog verder terug in de tijd?

Het verhaal achter energiedrank loopt van Japan naar Thailand en vervolgens naar Oostenrijk. Onderweg verandert niet alleen het drankje, maar ook de verpakking en de manier waarop mensen het leren kennen.

En de eerste verrassing? Red Bull was niet het begin van het hele verhaal.

Eén uitvinder aanwijzen is lastiger dan je denkt

“Wie heeft de eerste energiedrank uitgevonden?” klinkt als een eenvoudige quizvraag. Toch hangt het antwoord af van wat je precies een energiedrank noemt.

Bedoel je een vroege functionele drank in een klein flesje? Of het moderne product dat we herkennen aan een blikje, een uitgesproken smaak en opvallende branding?

Voor deze geschiedenis zijn drie namen bijzonder interessant: het Japanse Lipovitan D, het Thaise Krating Daeng en het Oostenrijkse Red Bull. Ze vertegenwoordigen verschillende stappen in de ontwikkeling. Het is daarom nauwkeuriger om over pioniers te spreken dan één persoon zonder verdere uitleg tot dé uitvinder te benoemen.

Japan, 1962: een belangrijk vroeg hoofdstuk

Lang voordat Red Bull in Oostenrijk werd verkocht, introduceerde het Japanse bedrijf Taisho Pharmaceutical al Lipovitan D. Dat gebeurde in 1962. Taisho beschrijft het zelf als een pionier binnen de energiedranken.

Dat jaartal zet de geschiedenis meteen in perspectief. Energiedrank is dus geen uitvinding die pas met de bekende blikjes uit de jaren tachtig begon.

Wie op zoek is naar een vroege voorloper van de moderne categorie, komt bij Lipovitan D uit. Maar “een belangrijke vroege energiedrank” is zorgvuldiger dan “onbetwist de allereerste ter wereld”. Daarvoor zou je eerst precies moeten vastleggen welke oudere dranken meetellen.

De oorsprong ligt ook in de farmaceutische wereld

Een opvallend detail: zowel Taisho als de Thaise onderneming achter Krating Daeng hebben een farmaceutische achtergrond. De geschiedenis van deze dranken loopt dus ook via bedrijven die met heel andere producten begonnen dan de frisdranken die je vandaag in een winkelrek ziet.

Dat maakt de ontwikkeling interessant. Een productcategorie ontstaat niet altijd op de plek waar je haar verwacht.

Kijk je alleen naar de kleurrijke verpakkingen van nu, dan denk je misschien aan festivals, reclame of een goedgevulde koelkast. De vroege bedrijfsgeschiedenis vertelt een ander deel van het verhaal.

Thailand: Chaleo Yoovidhya komt in beeld

Voor de oorsprong van Red Bull is Chaleo Yoovidhya een onmisbare naam. Hij richtte in 1956 het bedrijf op waaruit de huidige TCP Group voortkwam.

Volgens de officiële bedrijfsgeschiedenis zag Chaleo mogelijkheden in de markt voor kant-en-klare energiedranken. Zijn onderneming ontwikkelde onder meer Theoplex-D Syrup, een product met twee rode stieren als beeldmerk. Later volgde een energiedrank in een verpakking van 150 milliliter.

Hier ligt de Thaise oorsprong van het verhaal dat uiteindelijk naar het internationale Red Bull zou leiden.

Chaleo verdient daarom een duidelijke plek in de geschiedenis. Wie alleen de Oostenrijkse kant vertelt, mist een essentieel hoofdstuk.

Die twee rode stieren waren er al

Een van de leukste details zit in het logo. De twee rode stieren zijn geen los bedacht decoratief element dat pas later bij het Europese merk verscheen.

TCP beschrijft hoe het vroege beeldmerk zo herkenbaar werd dat het product de bijnaam “Red Bull” kreeg. Het beeld speelde dus al een rol voordat de Europese versie werd gelanceerd.

Dat is een mooi voorbeeld van hoe sterk een verpakking kan werken. Je hoeft soms de volledige productnaam niet te onthouden om iets toch direct te herkennen.

Denk maar aan je eigen favoriete drankjes. Waarschijnlijk zie je de kleur, het logo of de vorm van de verpakking al voor je voordat je de naam uitspreekt.

Oostenrijk: Dietrich Mateschitz ziet een nieuwe kans

Vervolgens komt de Oostenrijkse ondernemer Dietrich Mateschitz in beeld. Hij zag mogelijkheden om het concept naar Europa te brengen.

TCP beschrijft de oprichting van Red Bull GmbH als een samenwerking tussen Mateschitz en de familie van Chaleo. Het internationale verhaal was dus het resultaat van een partnerschap.

Volgens Red Bulls eigen geschiedenis werkte Mateschitz tussen 1984 en 1987 aan de formule, de verpakking, de positionering en het marketingconcept.

Er kwam meer bij kijken dan een bestaand drankje een andere naam geven. Ook de presentatie aan een nieuw publiek kreeg aandacht.

1 april 1987: een echte lanceringsdatum

Het klinkt als een datum die bij een grap hoort, maar de Oostenrijkse lancering van Red Bull vond plaats op 1 april 1987. Het merk vermeldt die datum zelf in zijn officiële geschiedenis.

Dat geeft ons drie duidelijke momenten om te onthouden: Lipovitan D verschijnt in Japan in 1962, Chaleo ontwikkelt in Thailand de voorloper achter Red Bull, en de Oostenrijkse versie komt in 1987 op de markt.

Zo wordt ook duidelijk waarom “Red Bull heeft energiedrank uitgevonden” te kort door de bocht is. Het merk bouwde voort op een geschiedenis die al eerder was begonnen.

Een product is meer dan wat er in de verpakking zit

Wat deze geschiedenis zo boeiend maakt, is de combinatie van productontwikkeling en presentatie.

Een drankje heeft een recept nodig. Maar mensen moeten het ook herkennen, begrijpen en onthouden. De verpakking, de naam en het verhaal helpen daarbij.

Onze kijk daarop: de ontwikkeling van energiedrank laat zien hoe een bestaand idee in een andere markt een nieuwe betekenis kan krijgen. Een lokale oorsprong en een internationale doorbraak kunnen allebei belangrijk zijn.

Dat geldt trouwens voor meer producten in je winkelmandje. Achter een vertrouwd merk schuilt soms een reis langs verschillende landen, ondernemers en ideeën.

Dus wie krijgt de eer?

Het eerlijkste antwoord bestaat uit meerdere delen. Taisho Pharmaceutical verdient aandacht voor Lipovitan D als vroege pionier uit 1962. Chaleo Yoovidhya is essentieel voor de Thaise oorsprong achter Red Bull. Dietrich Mateschitz speelde een centrale rol bij de ontwikkeling en lancering van de Oostenrijkse versie.

Eén naam noemen zou het verhaal kleiner maken dan het is.

De volgende keer dat je een bekend blikje ziet, weet je dus dat er meer achter zit dan een opvallend logo. Het is ook een stukje internationale drankgeschiedenis.

Benieuwd naar verschillende smaken? Ontdek het actuele assortiment bij Drinks Corner, online of in een van onze winkels.

Welk drankje verdient volgens jou de volgende duik in zijn geschiedenis? 🥤✨